પાસપોર્ટ એટલે શું અને તેની જરૂરિયાત શા માટે?.

પાસપોર્ટ એ વિદેશ પ્રવાસ માટેનું સૌથી મહત્વનું દસ્તાવેજ છે. જો તમે પહેલીવાર પાસપોર્ટ કઢાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ બ્લોગ તમને તેની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા અને જરૂરી વિગતો સમજવામાં મદદ કરશે.

પાસપોર્ટ એટલે શું અને તેની જરૂરિયાત શા માટે?

પાસપોર્ટ એ ભારત સરકાર દ્વારા જારી કરવામાં આવેલ એક સત્તાવાર દસ્તાવેજ છે જે તમારી રાષ્ટ્રીયતા અને ઓળખ સાબિત કરે છે. વિદેશ જવા માટે, પછી તે ફરવા માટે હોય, ભણવા માટે હોય કે નોકરી માટે, પાસપોર્ટ હોવો અનિવાર્ય છે.

પાસપોર્ટના મુખ્ય પ્રકારો

ભારતમાં મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકારના પાસપોર્ટ હોય છે:

  1. સામાન્ય પાસપોર્ટ (Standard Passport - Navy Blue): સામાન્ય નાગરિકો માટે વેકેશન, અભ્યાસ કે બિઝનેસ ટ્રિપ માટે.

  2. ઓફિશિયલ પાસપોર્ટ (Official Passport - White): સરકારી કામકાજ માટે વિદેશ જતા સરકારી કર્મચારીઓ માટે.

  3. ડિપ્લોમેટિક પાસપોર્ટ (Diplomatic Passport - Maroon): ઉચ્ચ કક્ષાના સરકારી અધિકારીઓ અને રાજદ્વારીઓ માટે.

જરૂરી દસ્તાવેજો (Documents Required)

પાસપોર્ટ કઢાવવા માટે નીચે મુજબના પુરાવાઓ જરૂરી છે:

  • જન્મનો પુરોવો: જન્મનું પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate) અથવા શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર (LC).

  • સરનામાનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ, વીજળી બિલ, ટેલિફોન બિલ અથવા બેંક પાસબુક.

  • ઓળખનો પુરાવો: પાન કાર્ડ, ચૂંટણી કાર્ડ અથવા આધાર કાર્ડ.

  • શૈક્ષણિક લાયકાત: જો તમે 10 પાસ હોવ, તો તમને Non-ECR કેટેગરીનો પાસપોર્ટ મળે છે, જેના માટે ધોરણ 10 ની માર્કશીટ જરૂરી છે.

અરજી કરવાની પ્રક્રિયા (Step-by-Step)

  1. ઓનલાઇન રજીસ્ટ્રેશન: સૌ પ્રથમ Passport Seva ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને આઈડી બનાવો.

  2. ફોર્મ ભરવું: લોગિન કર્યા પછી 'Apply for Fresh Passport' પર ક્લિક કરી બધી વિગતો ચોકસાઈપૂર્વક ભરો.

  3. ફીની ચુકવણી: ઓનલાઇન ફી ભરો (સામાન્ય રીતે ₹1500 હોય છે) અને નજીકના Passport Seva Kendra (PSK) અથવા Post Office Passport Seva Kendra (POPSK) ની એપોઈન્ટમેન્ટ બુક કરો.

  4. મુલાકાત: નિયત સમયે કેન્દ્ર પર જઈને તમારા દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરાવો અને ફોટો પડાવો.

  5. પોલીસ વેરિફિકેશન: ઓફિસની પ્રક્રિયા પૂરી થયા પછી, તમારા નજીકના પોલીસ સ્ટેશન દ્વારા તમારા સરનામાની ચકાસણી કરવામાં આવશે.

  6. ડિલિવરી: બધી તપાસ સફળ રહ્યા પછી, તમારો પાસપોર્ટ સ્પીડ પોસ્ટ દ્વારા તમારા ઘરે આવી જશે.

ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો

  • તત્કાલ પાસપોર્ટ: જો તમારે ખૂબ જ ઝડપથી પાસપોર્ટની જરૂર હોય, તો તમે 'Tatkaal' સ્કીમ હેઠળ અરજી કરી શકો છો (જેની ફી વધારે હોય છે).

  • ચોકસાઈ: ફોર્મ ભરતી વખતે સ્પેલિંગ કે જન્મતારીખમાં ભૂલ ન થાય તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવું, નહીંતર પ્રક્રિયા અટકી શકે છે.


ચોક્કસ, પાસપોર્ટ માટે ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે. તમે આ સ્ટેપ્સ અનુસરીને જાતે જ અરજી કરી શકો છો:

સ્ટેપ 1: 'Passport Seva' પોર્ટલ પર રજીસ્ટ્રેશન

  1. સૌ પ્રથમ પાસપોર્ટ સેવાની સત્તાવાર વેબસાઈટ passportindia.gov.in પર જાઓ.

  2. હોમ પેજ પર 'New User Registration' પર ક્લિક કરો.

  3. તમારા નજીકના 'Passport Office' (જેમ કે અમદાવાદ) પસંદ કરો.

  4. તમારું નામ, જન્મતારીખ અને ઈમેલ આઈડી ભરો.

  5. એક 'Login ID' અને 'Password' બનાવો અને ફોર્મ સબમિટ કરો.

  6. તમારા ઈમેલ પર એક લિંક આવશે, તેના પર ક્લિક કરીને તમારું એકાઉન્ટ Activate કરો.

સ્ટેપ 2: લોગિન અને ફોર્મ પસંદગી

  1. હવે ફરી હોમ પેજ પર જઈને 'Existing User Login' પર ક્લિક કરો.

  2. તમારું ID અને Password નાખીને લોગિન કરો.

  3. મેનૂમાં 'Apply for Fresh Passport / Re-issue of Passport' વિકલ્પ પસંદ કરો.

  4. તમારી પાસે બે વિકલ્પ હશે: ફોર્મ ડાઉનલોડ કરીને ભરવું અથવા ઓનલાઇન ફોર્મ (Alternative 1) ભરવું. ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવું વધુ સરળ છે.

સ્ટેપ 3: અરજીની વિગતો ભરવી

આ વિભાગમાં તમારે નીચેની માહિતી આપવાની રહેશે:

  • Service Type: 'Fresh Passport', 'Normal' (સામાન્ય) અને '36 Pages' (બુકલેટ) પસંદ કરો.

  • Applicant Details: તમારું નામ, જાતિ, પાન કાર્ડ/આધાર કાર્ડ નંબર અને વૈવાહિક સ્થિતિ.

  • Family Details: પિતા, માતા અથવા વાલીનું નામ.

  • Address Details: તમારું હાલનું સરનામું અને સંપર્ક નંબર.

  • Emergency Contact: કોઈ નજીકના સંબંધીનું નામ અને મોબાઈલ નંબર.

  • References: તમારા પાડોશમાં રહેતા બે વ્યક્તિઓના નામ અને સરનામા (જેમને પોલીસ વેરિફિકેશન વખતે પૂછી શકાય).

સ્ટેપ 4: ફીની ચુકવણી અને એપોઈન્ટમેન્ટ બુકિંગ

  1. બધી વિગતો ભર્યા પછી ફોર્મ સબમિટ કરો.

  2. હવે 'Pay and Schedule Appointment' પર ક્લિક કરો.

  3. ઓનલાઇન પેમેન્ટ (Net Banking, Credit/Debit Card અથવા UPI) દ્વારા ₹1,500 ફી ભરો.

  4. તમારા નજીકના 'Passport Seva Kendra' (PSK) અથવા 'Post Office Passport Seva Kendra' (POPSK) માં ખાલી રહેલી તારીખ (Slot) પસંદ કરો અને એપોઈન્ટમેન્ટ કન્ફર્મ કરો.

સ્ટેપ 5: રસીદની પ્રિન્ટ લેવી

  • એપોઈન્ટમેન્ટ બુક થયા પછી 'Print Application Receipt' પર ક્લિક કરીને તેની પ્રિન્ટ લઈ લો. જો પ્રિન્ટ ન હોય તો તમારા મોબાઈલ પર આવેલો SMS પણ કેન્દ્ર પર માન્ય ગણાય છે.

જરૂરી સૂચના:

નક્કી કરેલા દિવસે અને સમયે તમારે અસલ દસ્તાવેજો (Original Documents) અને તેની એક-એક ફોટોકોપી લઈને પાસપોર્ટ ઓફિસ પહોંચવાનું રહેશે. ત્યાં તમારો ફોટો અને ફિંગરપ્રિન્ટ લેવામાં આવશે.


પાસપોર્ટ ઓફિસ (PSK/POPSK) પર ડોક્યુમેન્ટ વેરિફિકેશન એ સૌથી મહત્વનો તબક્કો છે. ત્યાં જતી વખતે અને ત્યાંની પ્રક્રિયા દરમિયાન નીચેની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું:

૧. અસલ દસ્તાવેજો (Original Documents) સાથે રાખવા

  • તમે ઓનલાઇન ફોર્મમાં જે પણ પુરાવા દર્શાવ્યા હોય (જેમ કે આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, ધોરણ ૧૦ની માર્કશીટ, લાઈટ બિલ વગેરે), તે બધા જ Original સાથે રાખવા ફરજિયાત છે.

  • દરેક અસલ દસ્તાવેજની એક-એક નકલ (Zerox) પણ સાથે રાખવી, જેના પર તમારી સહી (Self-attested) હોવી જોઈએ.

૨. સમયનું પાલન (Punctuality)

  • તમારી એપોઈન્ટમેન્ટના સમયના ૧૫ થી ૩૦ મિનિટ વહેલા પહોંચી જવું. જો તમે મોડા પડશો, તો એન્ટ્રી મળવી મુશ્કેલ થઈ શકે છે.

  • તમારા મોબાઈલ પર આવેલો એપોઈન્ટમેન્ટનો SMS અથવા એપ્લિકેશન ફોર્મની પ્રિન્ટ ગેટ પર બતાવવાની રહેશે.

૩. ઓફિસની અંદરની પ્રક્રિયા (ABC Counter System)

પાસપોર્ટ ઓફિસમાં અંદર ગયા પછી પ્રક્રિયા ત્રણ કાઉન્ટર પર થાય છે:

  • Counter A: અહીં તમારો ફોટો પાડવામાં આવશે અને તમારી ફિંગરપ્રિન્ટ (આંગળીઓના નિશાન) લેવામાં આવશે. તમારી બધી વિગતો કમ્પ્યુટરમાં ચેક કરવામાં આવશે.

  • Counter B: અહીં વેરિફિકેશન ઓફિસર તમારા અસલ દસ્તાવેજોની ઝીણવટપૂર્વક તપાસ કરશે.

  • Counter C: આ છેલ્લું કાઉન્ટર છે જ્યાં ગ્રાન્ટિંગ ઓફિસર નક્કી કરશે કે તમારો પાસપોર્ટ મંજૂર (Grant) કરવો કે નહીં. જો બધું બરાબર હશે, તો તમને 'Granted' સ્ટેટસની સ્લિપ આપવામાં આવશે.

૪. ડ્રેસ કોડ અને દેખાવ

  • પાસપોર્ટ માટેનો ફોટો ત્યાં જ પાડવામાં આવે છે, જે આગામી ૧૦ વર્ષ સુધી તમારા પાસપોર્ટ પર રહેશે. તેથી વ્યવસ્થિત (Formal) કપડાં પહેરીને જવું હિતાવહ છે.

  • બહુ ઘેરા રંગના કે ચમકતા કપડાં ટાળવા.

૫. વધારાની ટિપ્સ

  • સ્પેલિંગ ચેક: જ્યારે કાઉન્ટર-A પર ઓપરેટર તમારી વિગતો ભરે, ત્યારે સ્ક્રીન પર જોઈ લેવું કે નામ, જન્મતારીખ અને સરનામામાં કોઈ ભૂલ તો નથી ને.

  • Non-ECR સ્ટેટસ: જો તમે ૧૦ પાસ હોવ, તો ચોક્કસપણે તમારી માર્કશીટ બતાવજો જેથી તમને 'Non-ECR' પાસપોર્ટ મળે, જે વિદેશ પ્રવાસમાં વધુ સરળતા રહે છે.

  • પોલીસ વેરિફિકેશન: ઓફિસની પ્રક્રિયા પૂરી થયાના ૨-૩ દિવસમાં તમને પોલીસ સ્ટેશનથી ફોન આવશે, ત્યારે તમારે ફરીથી ડોક્યુમેન્ટ્સ બતાવવા માટે ત્યાં જવું પડશે.


પાસપોર્ટ ઓફિસની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી, સૌથી મહત્વનો તબક્કો પોલીસ વેરિફિકેશન (Police Verification) છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન પોલીસ એ તપાસે છે કે તમે આપેલું સરનામું સાચું છે અને તમારી સામે કોઈ ગુનાહિત કેસ તો નથી ને.

પોલીસ સ્ટેશન જતી વખતે અથવા પોલીસ ઘરે આવે ત્યારે નીચે મુજબના દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા:

૧. ફરજિયાત દસ્તાવેજો (Mandatory Documents)

  • આધાર કાર્ડ: ઓળખ અને સરનામાના પુરાવા તરીકે.

  • પાન કાર્ડ / ચૂંટણી કાર્ડ: વધારાના ઓળખ પત્ર તરીકે.

  • પાસપોર્ટ એપ્લિકેશન રસીદ: પાસપોર્ટ ઓફિસથી મળેલી એક્નોલેજમેન્ટ સ્લિપ (જેમાં File Number હોય).

  • જન્મનો પુરાવો: જન્મનું પ્રમાણપત્ર અથવા શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર (L.C.).

૨. રહેઠાણના પુરાવા (Residence Proofs)

તમે જે સરનામું ફોર્મમાં ભર્યું છે, ત્યાં તમે છેલ્લા એક વર્ષથી રહો છો તે સાબિત કરવા માટે:

  • લાઇટ બિલ અથવા વેરા બિલ (તાજેતરનું).

  • જો તમે ભાડે રહેતા હોવ, તો રજીસ્ટર્ડ ભાડા કરાર (Rent Agreement) અને મકાનમાલિકનું આઈડી પ્રૂફ.

  • જો સોસાયટીમાં રહેતા હોવ, તો સોસાયટીના લેટરપેડ પર રહેઠાણનો દાખલો.

૩. ઓળખાણ આપતા સાક્ષીઓ (Witnesses)

  • પોલીસ વેરિફિકેશન માટે તમારે તમારા બે પાડોશીઓ અથવા મિત્રો (જે એક જ વિસ્તારમાં રહેતા હોય) ના નામ અને સરનામા આપવાના રહેશે.

  • ઘણીવાર પોલીસ આ સાક્ષીઓના આધાર કાર્ડની નકલ અને તેમની સહી પણ માંગે છે, તેથી તેમને અગાઉથી જાણ કરી રાખવી.

ધ્યાનમાં રાખવા જેવી ખાસ બાબતો:

  • ચોકસાઈ: તમે ઓનલાઇન ફોર્મમાં જે માહિતી ભરી છે, તે જ માહિતી પોલીસને આપવી. જો વિગતોમાં તફાવત હશે, તો રિપોર્ટ નેગેટિવ આવી શકે છે.

  • ઝડપી પ્રક્રિયા: સામાન્ય રીતે પાસપોર્ટ ઓફિસથી ફાઈલ આવ્યાના ૩ થી ૭ દિવસમાં પોલીસ સ્ટેશનથી ફોન આવે છે. જો ફોન ન આવે, તો તમે રૂબરૂ જઈને પણ તપાસ કરી શકો છો.

  • mPassport Police App: હવે ઘણી જગ્યાએ પોલીસ ટેબ્લેટ દ્વારા ડિજિટલ વેરિફિકેશન કરે છે, જેથી પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બની છે.


પોલીસ વેરિફિકેશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયા પછી, તમારા પાસપોર્ટની પ્રિન્ટિંગ પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે. અહીં તેની સમયમર્યાદા અને ટ્રેકિંગ વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી છે:

૧. પાસપોર્ટ કેટલા દિવસમાં ઘરે આવે છે?

  • સામાન્ય (Normal) અરજી: પોલીસ વેરિફિકેશન રિપોર્ટ 'Clear' આવ્યા પછી સામાન્ય રીતે ૭ થી ૧૫ દિવસમાં પાસપોર્ટ તમારા ઘરે સ્પીડ પોસ્ટ દ્વારા આવી જાય છે.

  • તત્કાલ (Tatkaal) અરજી: તત્કાલ કેટેગરીમાં પાસપોર્ટ ખૂબ જ ઝડપથી, એટલે કે ૩ થી ૫ દિવસમાં મળી જાય છે (ઘણીવાર પોલીસ વેરિફિકેશન પછીથી પણ થાય છે).

૨. પાસપોર્ટનું સ્ટેટસ ઓનલાઇન કેવી રીતે ટ્રેક કરવું?

તમે તમારા પાસપોર્ટની સ્થિતિ જાણવા માટે નીચે મુજબના સ્ટેપ્સ અનુસરી શકો છો:

  1. સત્તાવાર વેબસાઇટ: Passport Seva પોર્ટલ પર જાઓ.

  2. Track Application Status: હોમ પેજ પર આ વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.

  3. વિગતો ભરો: તમારો 'File Number' (જે તમને પાસપોર્ટ ઓફિસથી મળેલી સ્લિપમાં હશે) અને તમારી 'જન્મતારીખ' દાખલ કરો.

  4. Status જુઓ: તમને બતાવશે કે તમારી ફાઈલ અત્યારે કયા સ્ટેજ પર છે (જેમ કે: Police verification pending, Passport is under printing, અથવા Passport has been dispatched).

૩. પોસ્ટ દ્વારા ટ્રેકિંગ (Speed Post Tracking)

જ્યારે તમારો પાસપોર્ટ ઓફિસથી રવાના (Dispatch) કરવામાં આવે, ત્યારે તમારા રજીસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર એક SMS આવશે. જેમાં Consignment Number (દા.ત. EL123456789IN) હશે.

  • આ નંબરનો ઉપયોગ કરીને તમે India Post ની વેબસાઈટ પર જઈને જોઈ શકો છો કે તમારો પાસપોર્ટ અત્યારે ક્યાં પહોંચ્યો છે.

૪. પાસપોર્ટ મેળવતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો

  • રૂબરૂ હાજરી: પાસપોર્ટ સ્પીડ પોસ્ટ દ્વારા આવે ત્યારે અરજદારે પોતે હાજર રહેવું હિતાવહ છે. ટપાલી (Postman) તમારી ઓળખ ચકાસીને જ પાસપોર્ટ સોંપશે.

  • ઓળખનો પુરાવો: પાસપોર્ટ લેતી વખતે તમારું ઓરિજિનલ આધાર કાર્ડ કે અન્ય કોઈ આઈડી બતાવવાનું રહી શકે છે.

  • જો તમે ઘરે ન હોવ: જો તમે ઘરે હાજર ન હોવ, તો ટપાલી એક નોટિસ મૂકી જશે અને તમારે નજીકની પોસ્ટ ઓફિસમાં જઈને પાસપોર્ટ મેળવવો પડશે.


જ્યારે તમારા પાસપોર્ટની મર્યાદા (Validity) પૂરી થઈ જાય અથવા તમારે તેમાં કોઈ સુધારો કરવો હોય, ત્યારે તમારે 'Re-issue of Passport' માટે અરજી કરવાની રહે છે. તેની પ્રક્રિયા નવા પાસપોર્ટ જેવી જ સરળ છે:

કયા સંજોગોમાં Re-issue કરાવી શકાય?

  • પાસપોર્ટની ૧૦ વર્ષની મુદત પૂરી થઈ ગઈ હોય અથવા પૂરી થવાને આરે હોય.

  • પાસપોર્ટમાં નામ, અટક કે સરનામું બદલવું હોય.

  • લગ્ન પછી સ્ત્રીઓએ નામમાં ફેરફાર કરવો હોય.

  • પાસપોર્ટના પાના ભરાઈ ગયા હોય.

  • પાસપોર્ટ ખોવાઈ ગયો હોય અથવા ફાટી ગયો હોય.

જરૂરી દસ્તાવેજો (Documents for Re-issue)

સુધારા મુજબ નીચેના પુરાવાઓ જોડવાના રહેશે:

  1. જૂનો પાસપોર્ટ (Old Passport): અસલ પાસપોર્ટ અને તેની આગળ-પાછળના પાનાની નકલ.

  2. સરનામું બદલવા માટે: નવું લાઈટ બિલ, આધાર કાર્ડ અથવા બેંક પાસબુક.

  3. નામ બદલવા માટે: જો ગેઝેટમાં નામ બદલાવ્યું હોય તો તેની કોપી અથવા લગ્નનું પ્રમાણપત્ર (Marriage Certificate).

  4. ઈ-કોમર્સ/અભ્યાસ: જો તમે હવે ૧૦ પાસ થઈ ગયા હોવ અને જૂનામાં 'ECR' સ્ટેટસ હોય, તો ૧૦માની માર્કશીટ આપીને 'Non-ECR' કરાવી શકાય છે.

અરજી કરવાની પ્રક્રિયા

  1. ઓનલાઇન ફોર્મ: 'Passport Seva' પોર્ટલ પર લોગિન કરી 'Apply for Re-issue' વિકલ્પ પસંદ કરો.

  2. કારણ દર્શાવો: તમારે શા માટે ફરીથી કઢાવવો છે તેનું કારણ (દા.ત. Validity Expired અથવા Change in Particulars) પસંદ કરો.

  3. ફી: તેની ફી પણ સામાન્ય રીતે ₹૧,૫૦૦ (૩૬ પેજ માટે) હોય છે.

  4. એપોઈન્ટમેન્ટ: જૂના પાસપોર્ટ સાથે ફરીથી PSK (પાસપોર્ટ ઓફિસ) પર જવું પડશે.

ખાસ નોંધ: પોલીસ વેરિફિકેશન

  • જો તમે માત્ર પાના ભરાઈ જવાથી કે મુદત પૂરી થવાથી Re-issue કરાવો છો અને સરનામું એ જ છે, તો ઘણીવાર પોલીસ વેરિફિકેશનની જરૂર પડતી નથી (No Police Verification).

  • પરંતુ જો તમે સરનામું બદલ્યું હોય, તો ફરીથી પોલીસ વેરિફિકેશન કરવામાં આવે છે.


પાસપોર્ટના ફોટા અને અન્ય ટેકનિકલ બાબતો વિશેની વિગતો નીચે મુજબ છે, જે તમારી અરજી રિજેક્ટ ન થાય તે માટે ખૂબ જ મહત્વની છે:

૧. ફોટોગ્રાફના નિયમો (Photo Guidelines)

પાસપોર્ટ ઓફિસમાં જ ફોટો પાડવામાં આવે છે, પરંતુ જો તમારે નાના બાળકો (૪ વર્ષથી નાના) માટે અરજી કરવી હોય તો બહારથી ફોટો લઈ જવો પડે છે. તેના નિયમો આ મુજબ છે:

  • બેકગ્રાઉન્ડ: ફોટાનું બેકગ્રાઉન્ડ એકદમ સફેદ (White) હોવું જોઈએ.

  • ચહેરો: ચહેરો એકદમ સીધો અને ૭૦-૮૦% ભાગ રોકતો હોવો જોઈએ. કાન સ્પષ્ટ દેખાવા જોઈએ.

  • ચશ્મા: જો તમે નિયમિત ચશ્મા પહેરતા હોવ તો પહેરી શકાય, પરંતુ લેન્સ પર કોઈ રિફ્લેક્શન (ચમક) ન હોવી જોઈએ અને આંખો સ્પષ્ટ દેખાવી જોઈએ. કાળા ચશ્મા (Sunglasses) માન્ય નથી.

  • કપડાં: ઘેરા રંગના કપડાં પહેરવા વધુ હિતાવહ છે જેથી સફેદ બેકગ્રાઉન્ડમાં તમારો ચહેરો સ્પષ્ટ દેખાય. યુનિફોર્મમાં ફોટો પડાવવો નહીં.

૨. સહી (Signature / Thumb Impression)

  • પુખ્ત વયના લોકો માટે: પાસપોર્ટમાં તમારી સહી ડિજિટલ રીતે લેવામાં આવે છે. જે સહી તમે ત્યાં કરશો તે જ તમારા પાસપોર્ટ પર પ્રિન્ટ થશે, તેથી તમારી કાયમી સહી જ કરવી.

  • બાળકો માટે: જો બાળક સહી ન કરી શકતું હોય, તો તેના ડાબા હાથના અંગૂઠાનું નિશાન (Thumb Impression) લેવામાં આવે છે.

૩. ECR અને Non-ECR વચ્ચેનો તફાવત

આ એક મહત્વની ટેકનિકલ બાબત છે:

  • Non-ECR (Emigration Check Not Required): જો તમે ૧૦ પાસ હોવ અથવા તમારી ઉંમર ૫૦ વર્ષથી વધુ હોય, તો તમે આ કેટેગરીમાં આવો છો. આ પાસપોર્ટ હોય તો દુનિયાના કોઈપણ દેશમાં જવા માટે તમારે ભારત સરકારની અલગથી મંજૂરી (Emigration Clearance) લેવી પડતી નથી.

  • ECR (Emigration Check Required): જો તમે ૧૦ પાસ ન હોવ, તો તમારા પાસપોર્ટના છેલ્લા પાના પર 'ECR' લખેલું હોય છે. અમુક ચોક્કસ દેશોમાં નોકરી માટે જતા પહેલા તમારે ક્લિયરન્સ લેવું પડે છે.

૪. પાસપોર્ટની વેલિડિટી (Validity)

  • પુખ્ત વયના લોકો (૧૮+): સામાન્ય રીતે ૧૦ વર્ષ માટે પાસપોર્ટ જારી કરવામાં આવે છે.

  • બાળકો (Minors): બાળકો માટે ૫ વર્ષ અથવા તે ૧૮ વર્ષના થાય ત્યાં સુધી (જે વહેલું હોય) તેની મુદત હોય છે.

૫. એપ્લિકેશન રિજેક્ટ થવાના સામાન્ય કારણો

  • નામ અથવા જન્મતારીખમાં ડોક્યુમેન્ટ્સ અને ફોર્મ વચ્ચે તફાવત હોવો.

  • અધૂરા અથવા અસ્પષ્ટ દસ્તાવેજો.

  • પોલીસ વેરિફિકેશન દરમિયાન રહેઠાણના પુરાવા ખોટા સાબિત થવા.

  • કોઈ ચાલુ ક્રિમિનલ કેસ છુપાવવો.


ચોક્કસ, તમારી સુવિધા માટે પાસપોર્ટ કઢાવવા માટેની ફાઈલ તૈયાર કરવા માટેની એક ક્વિક ચેકલિસ્ટ નીચે મુજબ છે:

📝 પાસપોર્ટ ચેકલિસ્ટ (તમારી ફાઈલ તૈયાર કરો)

૧. ઓરિજિનલ ડોક્યુમેન્ટ્સ (અસલ પુરાવા)

  • જન્મનો પુરાવો: જન્મનું પ્રમાણપત્ર અથવા શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર (L.C.).

  • ઓળખ અને સરનામાનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ (સંપૂર્ણ વિગતો સાથે), પાન કાર્ડ અને ચૂંટણી કાર્ડ.

  • શૈક્ષણિક પુરાવો: ધોરણ ૧૦ની માર્કશીટ (Non-ECR કેટેગરી માટે).

  • અન્ય (જો લાગુ પડતું હોય): લગ્નનું પ્રમાણપત્ર, જૂનો પાસપોર્ટ (Re-issue માટે).

૨. ફોટોકોપી (ઝેરોક્ષ)

  • ઉપરના તમામ દસ્તાવેજોની ૧-૧ નકલ (જેના પર તમારી સહી કરેલી હોવી જોઈએ).

૩. એપોઈન્ટમેન્ટની વિગતો

  • Application Receipt: ઓનલાઇન ફી ભર્યા પછીની રસીદ અથવા મોબાઈલ પર આવેલો SMS.

  • સમય: એપોઈન્ટમેન્ટના સમયથી ૩૦ મિનિટ વહેલા પહોંચવું.

૪. પોલીસ વેરિફિકેશન માટેની તૈયારી

  • બે સાક્ષીઓ: તમારા વિસ્તારમાં રહેતા હોય તેવા બે વ્યક્તિઓના નામ, સરનામાં અને તેમના આધાર કાર્ડની નકલ તૈયાર રાખવી.

  • રહેઠાણનો પુરાવો: તાજેતરનું લાઈટ બિલ અથવા વેરા બિલ.

💡 ખાસ ટિપ્સ:

  • નામની ચકાસણી: આધાર કાર્ડ અને માર્કશીટમાં તમારું નામ એકસરખું જ હોવું જોઈએ. જો કોઈ મોટો તફાવત હોય, તો ગેઝેટ કોપી અથવા સુધારો પહેલા કરાવી લેવો.

  • ચૂકવણી: પાસપોર્ટ ઓફિસમાં અંદર કોઈ રોકડ રકમ (Cash) આપવાની હોતી નથી, માત્ર કુરિયર સર્વિસ (SMS સેવા) માટે જે રસીદ આપે તેનું ચુકવણી કરવાની હોઈ શકે છે.

તમારી પાસપોર્ટની પ્રક્રિયા માટે ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ! જો તમારે અન્ય કોઈ મુજવણ હોય તો 

હરિ ૐ વિઝા 

Address: F-46, nr. Railway Station, Bhaupura, Kadi, Gujarat 384440

Phone: 076985 64672



  • પાસપોર્ટ કેવી રીતે કઢાવવો (How to apply for passport)

  • નવો પાસપોર્ટ મેળવવાની રીત

  • પાસપોર્ટ ઓનલાઇન અરજી (Passport Online Application)

  • પાસપોર્ટ ડોક્યુમેન્ટ લિસ્ટ (Passport Documents List Gujarat)

  • ગુજરાતીમાં પાસપોર્ટ માહિતી (Passport information in Gujarati)


  • પાસપોર્ટ કઢાવવા માટેના ડોક્યુમેન્ટ ૨૦૨૬

  • પાસપોર્ટ પોલીસ વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા (Passport Police Verification Process)

  • ઓનલાઇન પાસપોર્ટ ફોર્મ ભરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઇડ

  • પાસપોર્ટ ઓફિસ એપોઈન્ટમેન્ટ બુકિંગ

  • ૧૦ પાસ માટે પાસપોર્ટના ફાયદા (Non-ECR Passport details)

  • પાસપોર્ટ ફી કેટલી હોય છે? (Passport application fees in India)


  • Passport Seva Kendra (PSK) માહિતી

  • તત્કાલ પાસપોર્ટ પ્રક્રિયા

  • પાસપોર્ટ રી-ઈશ્યુ કેવી રીતે કરવો (Passport Re-issue process)

  • આધાર કાર્ડ દ્વારા પાસપોર્ટ

  • પાસપોર્ટ સ્ટેટસ ટ્રેક કરવાની રીત


#PassportIndia #PassportProcess #GujaratiBlog #TravelDocuments #PassportSeva #VisaInformation #IndianPassport #PassportGuide


Tags:
વધુ નવું વધુ જૂનું